دانلود جزوه، خلاصه و نکات مهم کتاب اصول فقه 2 شریعتی و قافی 1405

بله، این یکی از تله‌های اصلی این درس است. اصل برائت «حکم به عدم ثبوت تکلیفی برا مکلف در موردی که اصل وجود تکلیف مشکوک باشد است» اما اصاله‌الاباحه «بیانگر حکم واقعی است، در حالی که اصل برائت فقط مفید حکم ظاهری است». همچنین با اصاله‌الاباحه فقط تکلیف تحریمی منتفی می‌شود اما اصل برائت هم تحریمی و هم وجوبی مشکوک را مرتفع می‌کند. جزوه این دو را در یک باکس مقایسه‌ای تفکیک کرده است.

استصحاب وجودی حالتی است که «چیزی پیشتر موجود بوده و در زمان الحق تردید می‌شود که آیا شیء مزبور همچنان باقی است یا معدوم شده است». اما استصحاب عدمی جایی است که «حکم یا موضوعی در سابق معدوم بوده و تردید شده که آیا آن حکم یا موضوع پیدایش یافته یا هنوز معدوم است». طراح گاهی این دو را جابجا می‌کند — وجودی یعنی بقای موجود، عدمی یعنی عدم پیدایش معدوم سابق.

دقیقاً، این بخش سخت‌ترین قسمت فصل اصول عملیه است. شک در مقتضی حالتی است که «نمی‌دانیم آیا وضعیت سابق قابلیت استمرار و استعداد بقا دارد یا خیر». اما شک در رافع دو قسم است: ۱) شک در پیدایش رافع: «مستصحب قابلیت بقا دارد، اما تردید وجود دارد که آیا امری حادث شده تا مستصحب را از میان ببرد» ۲) شک در راقعیت موجود: «پیدایش امری محرز است، اما تردید داریم که آیا امر مزبور رافع مستصحب است یا خیر». شیخ انصاری و محقق نائینی معتقدند استصحاب فقط در شک در رافع جریان می‌یابد.

استصحاب کلی بر اساس منشاء بروز شک سه نوع است: نوع اول: «شک در بقای کلی از آنجا ناشی شده که نمی‌دانیم فردی که کلی در ضمن آن وجود گرفته همچنان باقی است یا از بین رفته است» — معتبر است. نوع دوم: «شک در بقای کلی ناشی از این است که نمی‌دانیم کلی در ضمن کدام یک از افراد خود تحقق یافته است» — معتبر است. نوع سوم: «می‌دانیم کلی در ضمن فردی محقق شده و آن فرد از بین رفته، اما در بقای کلی شک داریم چون احتمال می‌دهیم فرد دیگری جایگزین شده باشد» — مطلقاً معتبر نیست.

علم تفصیلی «علم به یک چیز معین با تمام خصوصیات» است و «باعث منجز و حتمی شدن تکلیف می‌شود». اما علم اجمالی «علم به چیزی که دقیقاً مشخص و معین نیست و از جهتی درباره آن شک و تردید وجود دارد» است و «مکلّف به تردید داشتیم، این علم موجب منجز و حتمی شدن تکلیف است و باید به آن ترتیب اثر داد». تفاوت در این است که در علم اجمالی، اصل تکلیف معلوم است اما متعلق آن نامعین — مثل اینکه بدانیم یکی از دو ظرف نجس است اما ندانیم کدام.

تخصیص «خارج کردن بعضی از افراد و مصادیق از شمول حکم عام» است. حکومت «تصرف یکی از دو دلیل در موضوع یا محمول دلیل دیگر به صورت توسعه یا تضییق» است. ورود یعنی یک دلیل ناظر به دلیل دیگر است و آن را از ریشه تخصیص می‌زند. در تعارض غیر مستقر، اول راه جمع عرفی است، سپس ترجیح، و در نهایت تساقط. جزوه این سه مفهوم را با مثال‌های عینی از متون فقهی تفکیک کرده است.

نظریه تخطئه: «هر مسئله‌ای در علم خداوند دارای یک حکم واقعی است که مطابق با مصالح و مفاسد واقعی جعل شده است» و ممکن است رأی مجتهد بر خلاف آن باشد — مشهور اصولیان شیعه این را پذیرفته‌اند. نظریه تصویب: «الزم نیست هر مسئله‌ای دارای حکم واقعی باشد بلکه حکم واقعی خداوند همان حکمی است که مجتهد استنباط کرده و نظر همه مجتهدان صحیح است» — این نظریه مورد قبول شیعه نیست و اکثر اهل سنت به آن معتقدند.

بلافاصله پس از تکمیل فرایند پرداخت، لینک دانلود در صفحه نمایش داده می‌شود و فایل PDF به ناحیه کاربری شما در bzhik.ir اضافه می‌شود. دسترسی به فایل دائمی و بدون محدودیت زمانی است — هر زمان که نیاز داشتید می‌توانید مجدداً دانلود کنید.