دانلود خلاصه کتاب سنجش و اندازه گیری حسین زارع دانشگاه پیام نور - جدید

دقیقاً همین جا می‌زنند. طراح معمولاً دماسنج سانتیگراد را مثال می‌آورد و می‌پرسد آیا می‌توان گفت ۴۰ درجه دو برابر گرم‌تر از ۲۰ درجه است. پاسخ خیر است چون صفر فاصله‌ای قراردادی است. در مقابل، در مقیاس نسبی صفر مطلق (واقعی) وجود دارد — وزن ۹۰ کیلوگرم دقیقاً دو برابر ۴۵ کیلوگرم است. این جزوه این تفاوت را با تعریف دقیق هر دو مفهوم تفکیک کرده است.

بله، الگویی وجود دارد:
— فصل ۱: تعاریف مقیاس‌ها و تفاوت سنجش با اندازه‌گیری — پرتکرارترین
— فصل ۳: مقایسه هنجاری و ملاکی — معمولاً یک سؤال مستقیم
— فصل ۴: قواعد تهیه انواع سؤال (خصوصاً چندگزینه‌ای) — تله‌های مفهومی دارد
— فصل ۲: طبقه‌بندی بلوم و اندرسون-کراتول — سطوح شناختی
این جزوه تمام این‌ها را با تفکیک دقیق پوشش داده است.

اثر هالوا یعنی نمره دادن به یک سؤال انشایی تحت تأثیر نمره سؤال قبلی یا ذهنیت کلی معلم نسبت به دانش‌آموز قرار بگیرد. تله آزمون اینجاست: طراح می‌پرسد راه‌حل این اثر چیست. پاسخ «تصحیح سؤال به سؤال» است — نه ورقه به ورقه. این نکته در فصل ۵ جزوه با تعریف دقیق و راه‌حل مشخص آمده است.

این عدد مستقیماً از کتاب زارع است و طراحان دقیقاً همین را می‌پرسند. در آزمون ملاکی هدف تسلط است — اگر آموزش موفق باشد اکثر دانشجویان باید به معیار برسند. در آزمون هنجاری هدف تمایز و رتبه‌بندی است پس توزیع طبیعی با میانه ۵۰٪ منطقی است. این جزوه این تفاوت منطقی را در بخش مقایسه دو آزمون به صورت مجزا توضیح داده است.

طراح معمولاً یک موقعیت می‌دهد و می‌پرسد کدام نوع آزمون مناسب است. قانون این است: گستردهپاسخ برای سنجش ارزیابی، تحلیل، آفریدن و سازماندادن مناسب است — هیچ محدودیتی در پاسخ نیست. محدودپاسخ برای بهیادآوردن، فهمیدن و بهکاربستن — پاسخ در چارچوب محتوا، شکل یا زمان محدود می‌شود. روش نمره‌گذاری هم فرق دارد: کلی برای گستردهپاسخ، تحلیلی برای محدودپاسخ.

مکمل است، نه جایگزین. کتاب زارع صراحتاً می‌گوید «کارپوشه‌ها جایگزینی برای آزمون‌های مداد-کاغذی نیستند، بلکه مکمل آن‌ها هستند؛ زیرا هرکدام برای هدفی خاص طراحی شده‌اند.» اگر بخواهید دانش پایه واقعی را بسنجید آزمون عینی مناسب است، اما برای نشان دادن مهارت شناختی در بهکارگیری، کارپوشه ابزار مناسب‌تری است.

این سه را با کلید حفظ کنید — بیانگری، راهنمایی، ارتباط:
— بیانگری (نمود): آیا نمونه‌های انتخاب‌شده واقعاً توانایی دانش‌آموز را نشان می‌دهند؟
— راهنمایی (درجه‌بندی): بدون رابریک مشخص، قضاوت دقیق ممکن نیست.
— ارتباط: کارپوشه نباید به توانایی‌های نامرتبط وابسته باشد — مثلاً مهارت نقاشی نباید نمره جغرافی را تحت تأثیر قرار دهد.
طراح این سه را در قالب سؤال تشخیصی می‌آورد.

برای کاهش شانس حدس زدن. اگر تعداد برابر باشد، آزمودنی با حذف تدریجی می‌تواند آخرین مورد را بدون دانش تشخیص دهد. این نکته در فصل ۴ جزوه زیر قواعد تهیه سؤال جورکردنی آمده و یکی از مواردی است که طراحان مستقیماً می‌پرسند.