دانلود بسته استخدامی کتاب انسان در قرآن - خلاصه، نکات مهم، تست - 1405

ارزش‌ها و جایگاه انسان در جهان‌بینی اسلامی

۱ داستان شگفت انسان: انسان در جهان‌بینی اسلامی، موجودی فراتر از تعاریف ساده بیولوژیکی (حیوان مستقیم‌القامه، با ناخن پهن، راه‌رونده با دو پا و سخنگو) است؛ او ژرف‌تر و مرموزتر از این‌هاست.

۲ ستایش‌ها و نکوهش‌های قرآن: قرآن هم عالی‌ترین مدح‌ها و هم بزرگ‌ترین مذمت‌ها را درباره انسان به کار برده است.

۳ جایگاه متضاد انسان: انسان می‌تواند از آسمان، زمین و فرشته برتر، و در همان حال از دیو و جانوران پست‌تر باشد.

۴ توانایی‌های متعالی و حضیض سقوط: او توانایی تسخیر جهان و به خدمت گرفتن فرشتگان را دارد و هم می‌تواند به «اسفل سافلین» سقوط کند.

۵ اختیار و مسئولیت در تعیین سرنوشت: این خود انسان است که باید درباره خود تصمیم بگیرد و سرنوشت نهایی خویش را تعیین نماید.

۶ ارزش اول، خلافت الهی در زمین: انسان خلیفه خدا در زمین است. خداوند اراده آفرینش او را به فرشتگان اعلام کرد و در پاسخ به نگرانی آن‌ها از تباهی و خون‌ریزی فرمود که چیزی می‌داند که آن‌ها نمی‌دانند.

۷ هدف از جانشینی و اعطای سرمایه‌ها: خداوند انسان‌ها را جانشین خود در زمین قرار داده تا آن‌ها را در مورد سرمایه‌هایی که اعطا کرده، در معرض آزمایش قرار دهد.

سوال ۱: از منظر جهان‌بینی اسلامی، کدام تعریف برای «انسان» ناقص و ناکافی تلقی می‌شود؟

الف) موجودی که توانایی تسخیر جهان و به خدمت گرفتن فرشتگان را دارد.
ب) موجودی که می‌تواند به پست‌ترین مراتب وجودی سقوط کند.
ج) موجودی که صرفاً بر اساس ویژگی‌های زیستی و ظاهری مانند قامت راست و قدرت تکلم تعریف می‌شود.
د) موجودی که هم‌زمان مورد عالی‌ترین ستایش‌ها و بزرگ‌ترین نکوهش‌ها قرار گرفته است.

پاسخ تستی: گزینه ج صحیح است.

پاسخ تشریحی: انسان در جهان‌بینی اسلامی، موجودی صرفاً با ویژگی‌های فیزیکی مانند قامت راست، ناخن‌های پهن و قدرت تکلم نیست؛ بلکه ژرف‌تر و مرموزتر از آن است که با این چند کلمه تعریف شود. گزینه‌های دیگر به ابعاد پیچیده‌تر و قابلیت‌های متضاد انسان اشاره دارند. این گزینه دقیقاً همان تعریف سطحی، ناقص و ناکافی است که جهان‌بینی اسلامی آن را رد می‌کند.

سوال ۴: عامل اصلی و نهایی در تعیین سرنوشت و مسیر حرکت تکاملی یا انحطاطی انسان چیست؟

الف) اراده ازلی الهی که به صورت جبری برای هر فرد مقدر شده است.
ب) خود انسان، از طریق تصمیم‌گیری‌ها و انتخاب‌های آگاهانه و آزادانه‌اش.
ج) شرایط و اقتضائات محیطی و اجتماعی که در آن رشد و نمو می‌کند.
د) تأثیرات غالب فرشتگان و نیروهای ماوراء طبیعی حاکم بر تقدیر او.

پاسخ تستی: گزینه ب صحیح است.